Binnenstad-Noord

Nieuwsbrief april 2018

Info-avond: woensdag 11 april 2018

Of je nu wel of niet zonnepanelen op je eigen dak kan hebben, of dat je van Zon op Leiden (zie hiernaast) gebruik maakt, het hele verhaal begint bij isoleren. Daarom organiseren de energie wijkambassadeurs Binnenstad-Noord i.s.m. Erfgoed Leiden e.o. de volgende avond:

Wanneer: woensdagavond 11 april, vanaf 20.00 uur (19.45 uur inloop)

Waar: De Bakkerij, Oude Rijn 44b Leiden

Wat: Alternatieven voor Aardgas in de Binnenstad

Het begint met isolatie, een voorbeeld (subsidie ''Investeren in thuis'')

Alternatieven voor aardgas zoals warmtepompen in het centrum van de stad en subsidiemogelijkheden.

Mogelijkheid tot vragen stellen aan Zon op Leiden.

Graag aanmelden bij: Daphne Treurniet

Zon op Leiden gaat het dak op!

Zon op Leiden is een coöperatie van en voor Leidenaren en werkt samen met Zon op Nederland. De coöperatie legt zonnepanelen op grote daken in Leiden en maakt gebruik van de postcoderoos-regeling, zodat iedereen kan profiteren van de voordelen van deze duurzame energie.

Het eerste dak is onlangs gecontracteerd en de inschrijvingen voor certificaten (één certificaat is gelijk aan een zonnepaneel) zijn begonnen. Eén certificaat geeft circa 250 kWh zonnestroom per jaar en kost eenmalig circa 330€ + 70€ btw. De btw krijg je terug. Het exacte bedrag wordt nu bepaald. Je verdient je investering in 8-9 jaar terug. Je betaalt namelijk geen energiebelasting over je eigen zonnestroom en je deelt in de opbrengst van de verkoop van coöperatieve zonnestroom.

Meer informatie: www.zonopleiden.nl, en kom voor specifieke vragen naar de info-avond op 11 april 2018 (zie hiernaast).

Hans Bakker: duurzaam bouwheer en bouwmeester

Aan het eind van de zomer ontmoette ik Hans in de Koppenhinksteeg, waar hij bezig was oud dakbeschot in een nog ouder pand te sjouwen. We raakten aan de praat en zo kwam ik erachter dat Hans op zeer duurzame wijze huizen ontwerpt, bouwt, verbouwt en restaureert. Veelal gebruikmakend van oude bouwmaterialen.

Je bent dus architect, maar wat is een bouwmeester?

Hans: “Een bouwmeester is een traditionele term uit de middeleeuwen en is de vertrouwenspersoon namens de opdrachtgever (de bouwheer), die zorgde voor het geld.

Ik ben begonnen als timmerman, ik kom namelijk uit een bouwvakkersnest. Maar het creatieve deel: het schetsen, het praten met klanten en zoeken naar creatieve oplossingen, sprak me toch meer aan en via de MTS en de HTS en uiteindelijk een staatsexamen ben ik architect geworden. Later ben ik de projectontwikkeling er ook bij gaan doen, omdat ik meer leidend in de bouw wilde zijn, om zo’n mijn ideeën te kunnen verwezenlijken. De rol van de architect werd namelijk steeds meer beperkt tot het maken van een schets, en in de bouwwereld werd het verdienen van geld, in plaats van het verfraaien van de stad leidend. De producerende tak (projectontwikkelaars) willen vooral zoveel mogelijk vierkante meters maken, dat botst met mijn visie.”

Wat is jouw visie op bouwen dan?

“Allereerst moet een gebouw goed in de omgeving passen: de situatie, de plek. Hoe kun je mooie dingen behouden, maar toch aanpassen aan de eisen van nu, en zelfs toekomstbestendig (duurzaam) en inspirerend maken, met behulp van flexibiliteit? Dát is het creatieve vraagstuk.”

Hoe bouwen we duurzaam in de binnenstad?

“In monumentale panden kun je gewoon dubbel glas gebruiken, of zelfs triple. Er zijn mogelijkheden waarbij je niet kunt zien dat het dubbel glas is. Ik heb zo’n mogelijkheid toegepast op het Eduard IJdo gebouw (hoek Koppenhinksteeg/Hooglandse Kerkgracht). Doordat het huis goed geïsoleerd kon worden, heb ik daar ook de eerste warmtepomp in een Rijks-monumentaal pand kunnen plaatsen in Leiden. Je moet goed kijken wat er mogelijk is en Monumentenzorg en de gemeente zouden moeten samenwerken met ons architecten en ons helpen de mogelijkheden toe te passen. Voor dit specifieke pand heb ik wel een lans moeten breken bij Monumentenzorg, maar het is gelukt. Helaas merk ik in de praktijk dat collega architecten er nog steeds mee worstelen.

Concreet voor de huiseigenaren in de binnenstad als Leiden van het gas los is…?

“De huizen in de binnenstad zijn erg tochtig. Je moet beginnen je huis relatief tochtvrij te maken, wil een warmtepomp bijvoorbeeld het huis kunnen verwarmen. Het huis moet van binnen opgedikt met een extra schil (binnenwanden), dan de vloer en het dak goed isoleren en dan de sponningen van de ramen iets groter maken, zodat je dubbel glas kunt zetten.

Als je van het gas af wil, ga je dus meer elektriciteit gebruiken. Als de elektriciteitscentrale schone energie levert, is er geen probleem, (dus van windmolens en zonnepanelen, maar niet met takken of bruinkool gestoken centrales) maar zoals het nu is dus nog wel. In de buitenwijken kunnen de bewoners autarkisch zijn, hun stroom zelf opwekken en doorleveren aan de buren, waarbij het hele blok met elkaar verbonden is, zonder dat er een energiebedrijf tussen zit. Maar voor de binnenstad moeten we wachten tot de techniek ons andere oplossingen biedt. En in de tussentijd de huizen zoveel mogelijk isoleren, waarbij de gemeente en Monumentenzorg zich dus flexibeler op zullen moeten stellen. En bij nieuwbouw moet je natuurlijk direct zoveel mogelijk zelfvoorzienend bouwen. Binnenkort te bouwen nieuwe appartementen in het centrum, zullen door Hans zo ontworpen worden dat ze bijna zelfvoorzienend zijn in hun energie. Er komt een prachtig systeem in waarbij warmtepomp, cv-ketel en boiler, en centrale ventilatie geïntegreerd zijn, dit is een nieuwe vinding uit Denemarken.”

Duurzaamheid is vanzelfsprekend voor Hans Bakker

Duurzaamheid is altijd een leidraad geweest in het leven van Hans. Een bestaand gebouw hergebruiken is het meest duurzaamste alternatief, en je behoudt de schoonheid van het oude gebouw. Hans is niet alleen duurzaam in zijn werk, waarbij hij elke baksteen, lat of balk hergebruikt, ook privé is het een vanzelfsprekende gewoonte: hij koopt weinig kleding, maar wel goede, die lang meegaat, en verzoolt zijn schoenen zo vaak totdat ze echt op zijn. “Waarom zou je elke vier weken nieuwe kleding moeten kopen voor een paar euro, wat in China is gemaakt onder erbarmelijke omstandigheden, synthetisch is en een lange weg heeft afgelegd? Zo ook met de grote hoeveelheid plastic die door de voedselindustrie wordt gebruikt, terwijl er duurzame alternatieven bestaan. We staan steeds de industrie toe om dit soort destructieve zaken door te laten gaan, omdat er veel geld mee wordt verdiend.”

Subsidie of zelf betalen?

Al die investeringen in onze huizen kosten veel geld. Hoe gaan we dat doen met mensen die dat geld niet hebben? “Je kunt heel veel zelf doen, er zijn prima bouwmaterialen te koop bij de bouwmarkten. Subsidie is goed, maar niet zoals het nu is: namelijk dat er een subsidiepot is die halverwege het jaar leeg is. Het model in Duitsland is beter: daar weet je dat als je in zonne- of windenergie investeert, je gegarandeerd geld krijgt voor je geleverde energie. Er is daar een veel bredere en lange termijn visie, al jaren. In Nederland is het beleid nog steeds versnipperd, er is geen overall visie.

Meer info: www.hansbakker.nl