Leiden-Noord

Verslag bijeenkomst warmtepompen op 13-4-2018

Na een korte welkom en een stukje heerlijke cake, die Jan voor ons had meegenomen zijn wij begonnen met een introductieronde. Iedereen liet even horen in wat voor type huis hij woont en wat de huidige stand is m.b.t. isolatie en installaties en waar zij of hij nog vragen over heeft. Vervolgens zijn wij op sommige punten dieper ingegaan.

De stand op dit moment:

Marc Koene,wijkambassadeur in de Merenwijk, heeft een presentatie laten zien waarin de werkwijze van een warmtepomp en de verschillende bronmogelijkheden overzichtelijk toegelicht werden. Marc heeft zijn woning in het afgelopen jaar goed geïsoleerd en heeft heel recentelijk een hybride lucht-water warmtepomp laten installeren. 

Wat opvalt is dat veel van de aanwezigen al goede stappen genomen hebben om hun woning energiezuinig te maken en op termijn van het aardgas af te sluiten. Veel woning zijn al voorzien van extra isolatie en HR++ glas, lage temperatuurconvectoren en/of vloer- of wandverwarming en zonnepanelen. Een bewoner heeft, net zoals wijzelf, al een aantal jaren een zonneboiler geïnstalleerd en is daar zeer tevreden mee. Bij ons zorgt de zonneboiler voor een vermindering van ons gasverbruik met ongeveer de helft.

Een andere bewoner heeft, ook zoals wijzelf, aandelen in een grote windmolen (De Windcentrale) die een deel van het energieverbruik opwekt. Hij krijgt korting op de energiebelasting voor elke opgewekte kWh. Een andere mogelijkheid om energie niet op je eigen dak maar elders op te wekken is Zon-op-Leiden. Hier wordt je lid van een coöperatie die zonnepanelen op een groot dak legt en waar je vervolgens aan kunt deelnemen.

Wijzelf hebben nog geen warmtepomp maar zijn de mogelijkheden aan het evalueren. Knelpunten zijn bij ons vooral dat er geen ruimte meer is voor extra zonnepanelen om het energieverbruik te kunnen opwekken en de extra ruimte die de installatie nodig zou hebben. Ook is de kierdichtheid en isolatie nog niet op alle punten optimaal. We hebben het huis wel al voorzien van laagtemperatuur convectoren.

In de Merenwijk is met een aantal buren een project opgestart m.b.t. de energietransitie in hun wijk. Voorbeeldproject voor de groep is project SpaarGas / DE Ramplaan in Haarlem (https://deramplaan.nl/). Zij zijn vooral in een collectieve aanpak geïnteresseerd.

Sommige van de aanwezigen hebben al veel onderzoek gedaan naar warmtepompen maar zien veel in het inschakelen van een onafhankelijke, deskundige adviseur om de beste keuze voor de bron en afwegingen voor een collectieve of individuele warmtepomp te begeleiden en te onderzoeken welke kant het op zou kunnen gaan voor de Merenwijk. DWA uit Bodegraven zou wellicht een geschikte partij hiervoor kunnen zijn. Voor een dergelijk traject kan eventueel ook subsidie (b.v. via Provincie Zuid-Holland) aangevraagd worden.

Ook voor de Maredijkbuurt is zullen we verder uitzoeken wat er voor mogelijkheden zijn om met meerdere woningen gezamenlijk één bron te gebruiken. In de twee VVE's, beiden voor hun tijd vooruitstrevende woonprojecten met duurzame techniek is een deel van de CV ketels is aan vervanging toe. Alle woningen zijn al voorzien van wand- of vloerverwarming en goede isolatie. De VVE van het kleinere gebouw wilde graag zonnepanelen op hun dak plaatsen maar kreeg te horen dat het niet zou kunnen i.v.m. het gewicht (wordt nog verder onderzocht). 

Een gezin uit Groenoord-Zuid heeft zonnepanelen van de ‘allereerste generatie’ uit hun vorige woning meegenomen. Samen met THUISBAAS (via URGENDA) zijn zij een compleet plan voor hun woning aan het maken om over te stappen op een warmtepomp. Na alle vooruitzicht zal dit een warmtepomp met PVT panelen worden (PV + zonneboiler gecombineerd in een paneel). Een dergelijk systeem hebben zij een stukje verder in onze wijk gezien bij een buurvrouw die afgelopen najaar haar warmtepompinstallatie in gebruik genomen heeft. Het advies van THUISBAAS is tegen betaling, maar daarvoor kregen zij ook een warmteverliesberekening. Zij zijn vooral op detailniveau benieuwd naar oplossingen zoals apparaten met kleinere afmetingen, optimale dak doorvoer e.d.

Conclusies van deze eerste avond:

Er is grote behoefte aan onafhankelijk advies door een deskundige die berekeningen kan maken en kan helpen om de juiste keuze voor de bron te bepalen. Hier zijn kosten aan verbonden die wellicht via subsidie gedekt zouden kunnen worden, vooral als het niet over een individueel advies gaat maar over een visie voor een hele wijk. Dit gaan we verder uitzoeken.

In de Merenwijk, maar ook in de Maredijkbuurt is het interesse groot om een collectieve vorm voor de bron te onderzoeken. Ook hiervoor zou met een deskundige samengewerkt moeten/kunnen worden en kan onderzocht worden of er subsidie beschikbaar is voor het voortraject.

Een van de aanwezigen mist meer inbreng / initiatief vanuit de gemeente om collectieve oplossingen op gang te zetten. Hij is benieuwd naar mogelijkheden om een warmtepomp te koppelen aan een collectieve (open of gesloten) grondbron of (oppervlakte) water.

Er zou onderzocht moeten worden of het mogelijk is om overcapaciteit van een collectieve installatie via een subsidie mee te financieren. Zo kan een bron groter gedimensioneerd worden dan in het begin nodig maar kunnen op een later moment meer buren aansluiten zonder dat er weer (b.v.) een boring gemaakt moet worden.

Installateurs hebben het enorm druk en reageren soms zelfs afwijzend op individuele aanvragen. Eventueel zou de samenwerking met bedrijven als Reimarkt of de WoonWijzerWinkel hier van voordeel kunnen zijn. De gemeente onderzoekt i.s.m. de wijkambassadeurs op dit moment een samenwerking. De WoonWijzerWinkel heeft in Rotterdam een grote showroom waar verschillende warmtepomp installaties in het echt (niet werkend helaas) te zien zijn.

Het rendement van een lucht-water warmtepomp is in het algemeen kleiner dan van een warmtepomp met een bodembron. Dat kan lastig zijn, vooral i.v.m. de grote warmtevraag op een moment waar de bron zelf ook weinig warmte kan aanleveren. Ook het geluid van een lucht-water warmtepomp is vaak een punt van aandacht. Nadeel van een bodembron is de (nog) aanzienlijk hogere prijs. Als bedrijf dat gespecialiseerd is in warmtepompen met een bodembron werd ALBRECO, Katwijk. Een interessante ontwikkeling is het toepassen van PVT-panelen als warmtebron.

Een aantal voorbeelden, die wellicht (op termijn) bezocht zouden kunnen worden zij de projecten Spaargas (zie verder boven) of Nagele (www.energieknagele.nl).